W kierunku niskoemisyjnej strategii gospodarczej dla Polski. Czwarte spotkanie Okrągłego Stołu ds. Gospodarki Niskoemisyjnej

6 lipca 2010 roku odbyło się czwarte spotkanie Okrągłego Stołu do spraw Gospodarki Niskoemisyjnej, zorganizowane w ramach projektu  „W kierunku niskoemisyjnej strategii gospodarczej dla Polski. Jaką drogą ku redukcji emisji CO2?”. Głównym punktem lipcowego spotkania było przedstawienie wstępnych wyników raportu Banku Światowego, dotyczącego ekonomicznych skutków polityki energetyczno-klimatycznej w Polsce. Według zaprezentowanych scenariuszy, realizacja założonych przez Unię Europejską celów redukcyjnych w Polsce doprowadzi do zmniejszenia wzrostu PKB w krótkim okresie.

W spotkaniu udział wzięli przedstawiciele Banku Światowego, Narodowego Banku Polskiego, Banku Ochrony Środowiska, Ministerstwa Gospodarki, Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwa Rolnictwa i Wsi, Ministerstwa Skarbu Państwa, Zespołu Doradców Strategicznych Prezesa Rady Ministrów, Krajowej Agencji Poszanowania Energii, Społecznej Rady Narodowego Programu Redukcji Emisji,  PKN Orlen, Ernst & Young, Business Center Club, Polskiej Rady Biznesu, Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan oraz Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową,  Instytutu Badań Strukturalnych,  Instytutu na rzecz Ekorozwoju, Instytutu Energetyki Odnawialnej, Ośrodka Badań nad przeszłością Collegium Civitas, Szkoły Głównej Handlowej, Centrum Stosunków Międzynarodowych, Polskiego Klubu Ekologicznego,  WWF Polska i Fundacji demosEUROPA.

Uczestnicy spotkania zgodnie uznali, że decyzja o przygotowaniu raportu Banku Światowego jest krokiem w dobrym kierunku, który ułatwi Polsce argumentację w rozmowach na forum Unii Europejskiej. Finalna wersja raportu (przygotowanego we współpracy z Instytutem Badań Strukturalnych) wraz z raportami technicznymi ma zostać oficjalnie zaprezentowana na jesieni tego roku.

Wśród zagadnień, które poddane zostały dyskusji w drugiej części spotkania na szczególną uwagę zasługuje konieczność wyraźnego wyznaczenia celu redukcji emisji gazów cieplarnianych wraz z określeniem ścieżki dojścia do założonego poziomu. Podkreślono także, że ramy przyszłej polityki energetyczno-klimatycznej powinny być kształtowane przy uwzględnieniu wyników analiz makroekonomicznych. Eksperci byli zgodni, że jedną z najważniejszych przeszkód stojących na drodze transformacji gospodarczej w kierunku niskoemisyjnym pozostaje kwestia wysokich nakładów inwestycyjnych w pierwszym okresie. Podkreślano konieczność zaangażowania administracji rządowej w proces transformacyjny sektora energetycznego w Polsce, które pozwoliłoby zminimalizować ryzyko związane z inwestycjami w innowacyjne technologie. Rolą państwa jest pobudzenie potencjału innowacyjnego naszego kraju. Mogą temu posłużyć różnorodne instrumenty nie-rynkowe będące w posiadaniu sektora publicznego.

Kwestią szczególnie kontrowersyjną pozostało pytanie, czy Polska gospodarka pozostanie jedynie na etapie modernizacji sektora energetycznego, pozwalającego na zmniejszenie dystansu dzielącego nasz kraj od reszty Europy, czy też uda się stworzyć w Polsce gospodarkę innowacyjną. Scenariusz zakładający wykorzystanie nowych technologii energetycznych jako środka zwiększającego konkurencyjność polskiej gospodarki traktowany jest przez wielu jako najlepsze możliwe rozwiązanie, jednak jego realizacja będzie niezwykle trudna.

Uczestnicy spotkania zgodni byli co do tego, że makroekonomiczne modele (takie jak ten zastosowany w badaniach Banku Światowego) stanowią niezwykle istotny element w kształtowaniu strategii politycznych, jednakże podkreślali oni, iż modele takie nie mają na celu przewidzenia przyszłości – nie są w stanie togo zrobić, ponieważ nie zostały w nich uwzględnione wszystkie dane, takie jak postęp technologiczny, który może zmienić krajobraz sektora energetycznego na świecie. Doskonałym przykładem takiego zjawiska jest odkrycie potencjału gazu łupkowego. Już sama informacja możliwość wykorzystania w praktyce gazu niekonwencjonalnego, wpłynęła na ceny tego surowca.

Czwarte spotkanie Okrągłego Stołu ds. Gospodarki Niskoemisyjnej, stworzyło ramy do dyskusji nad kształtowaniem nowego modelu gospodarczego, który uwzględniałby czyste powietrze jako rodzaj dobra publicznego. Dyskusja ta będzie kontynuowana podczas następnych spotkań Okrągłego Stołu.

Spotkanie odbyło się w ramach projektu „W kierunku niskoemisyjnej strategii gospodarczej dla Polski. Jaką drogą ku redukcji emisji CO2?” realizowanego jest przy wsparciu Europejskiej Fundacji Klimatycznej.